Wizyta studyjna w Wielkopolskim Banku Żywności

W dniach od 16 do 17 listopada 2022 roku odbyła się wizyta studyjna w Wielkopolskim Banku Żywności. Jej głównym tematem była kwestia zbiórek żywności, w tym nadchodzącej Świątecznej Zbiórki Żywności 2022.

Pierwszego dnia wizyty studyjnej uczestnicy zaprezentowali specyfikę działania swoich organizacji. Poddano pod dyskusję obecny kształt zbiórek żywności teraz oraz to, jak były organizowane w przeszłości, kiedy poszczególne organizacje nie zmagały się jeszcze z sytuacjami kryzysowymi.  

Wyszczególniono elementy charakterystyczne dla tegorocznej Świątecznej Zbiórki Żywności:

  • zmęczenie społeczeństwa permanentnymi zbiórkami na różne cele,
  • ubożenie
  • strach o własne bezpieczeństwo

Określono potrzebę silnego wsparcia w komunikacji zbiórki, aby skuteczniej zachęcić do czynnego udziału. Sformułowano także obawy o to, że włożone wysiłki w organizację zbiórki będą niewspółmierne do jej efektów. Głównie postulaty to: 

  • Gotowa informacja prasowa przekazana do organizacji w celu przekazania jej do lokalnych mediów o zbiórce, ale również po jej zakończeniu 
  • Patronaty 
  • Gotowe posty na media społecznościowe ze spójnymi grafikami 
  • Spowodowanie szumu informacyjnego w mediach ogólnopolskich takich jak: telewizja śniadaniowa, radia  
  • Zaproszenie do zrobienia transmisji live wśród influencerów i organizacji współpracujących 

Drugiego dnia tematem przewodnim były zagadnienia dotyczące organizacji wolontariatu podczas zbiórki. Uczestnicy stwierdzili, że pozyskanie wolontariuszy do zbiórki nie stanowi problemu. Zidentyfikowana została natomiast potrzeba dostarczenia narzędzi dla wolontariuszy, aby ich praca była skuteczniejsza, np.: ulotki, naklejki. Uczestnicy przedstawili również korzyści płynące z przygotowania platformy do wymiany doświadczeń: forum lub grupy dyskusyjnej.  

Przedstawiciele organizacji podkreślili, że mają trudność w przekazywaniu prostej informacji o działalności Banków Żywności. Zaproponowano stworzenie filmu o wspólnej działalności, pokazującego specyfikę i skalę przekazywanej pomocy.  

Aplikacja pomoże w świadomych wyborach konsumenckich 

Coraz częściej robiąc codzienne zakupy zwracamy uwagę na skład produktu, aby był jak najbardziej prosty. Zawierał tylko takie składniki, które są zdrowe, bez zbędnych barwników czy polepszaczy smaku. Szukamy również informacji na opakowaniu czy składniki są z ekologicznych upraw. Motywuje nas chęć dbania zarówno o swoje zdrowie, dostarczając do organizmu zdrowe produkty, jak i o środowisko.   

Ale co zrobić, gdy chcemy pójść o krok dalej i kupować produkty tylko od tych producentów, którzy dbają również o to, aby cały proces produkcji odbywał się z poszanowaniem środowiska i pracowników? Tych informacji próżno szukać na opakowaniach. A jak już się pojawiają to trudno odróżnić chwyty marketingowe (zwane greenwashingiem), stosowane w celu napędzenia sprzedaży, od prawdziwych informacji.  

Wiedząc, że w sklepach stoimy przed takimi dylematami Fundacja Kupuj Odpowiedzialnie przyszła konsumentom z pomocą i stworzyła aplikację – Dobre Zakupy. Zostały w niej zebrane informacje o markach aż z ośmiu branż: żywność, zabawki, odzież, kosmetyki, artykuły higieniczne, środki czystości, meble oraz artykuły biurowe, które dbają o środowisko, pracowników oraz nas wszystkich. Dzięki weryfikacji każdej z firm poprzez niezależnych pracowników fundacji możemy być pewni, że dana marka wytwarza swoje produkty w sposób przyjazny środowisku oraz w oparciu o zasady odpowiedzialności społecznej, a nie jedynie stosuje strategię greenwashingu w celu zdobycia klientów, którym zależy na postawach ekologicznych. Aplikacja jest bezpłatna i możemy ją pobrać ze https://dobrezakupy.ekonsument.pl/.

Każda marka, która chce znaleźć się w aplikacji może zgłosić się sama za pomocą formularza Dobre Zakupy – Kupuj Odpowiedzialnie (ekonsument.pl). Oczywiście wszelkie podane informacje zostaną zweryfikowane przez Fundację Kupuj Odpowiedzialnie.   

Fundacja Marita (Oslo, Norwegia)

Fundacja Marita jest organizacja kościelną z siedzibą w Oslo, w Norwegii (strona internetowa: https://marita.no/contact/). Celem jej działania jest resocjalizacja społeczna osób młodych z doświadczeniem narkomanii, prostytucji i popełniających przestępstwa. Fundacja szczególną opieką otacza kobiety i osoby transpłciowe. Organizacja prowadzi zajęcia terapeutyczne, organizuje prace społeczne, a także warsztaty i wykłady. Przy fundacji działa także schronisko i jadłodajnia dla osób potrzebujących oraz sklep z używanymi ubraniami.

Fundacja raz w tygodniu odbiera żywność z Banku Żywności. Pozyskuje jedzenie także z lokalnych piekarni i supermarketów. Żywność jest głównie wykorzystywana do przygotowywania posiłków w schronisku i jadłodajni dla osób potrzebujących. Pozostałe jedzenie jest pakowane i dostarczane do domów osób najbiedniejszych.

Informacje i zdjęcia pochodzą od Banku Żywności w Norwegii.

Kawiarnia z zasobami w Nesodden

Kawiarnia z zasobami na wyspie Nesodden w Norwegii to miejsce, w którym każdy może otrzymać darmowe jedzenie, ubrania bądź artykuły gospodarstwa domowego, a także wziąć udział w różnych aktywnościach wraz z osobami w każdym wieku. Kawiarnia jest prowadzona przez wolontariuszy dzięki funduszom i darowiznom pochodzącym od lokalnych sklepów i restauracji, jak i osób indywidualnych. Celem funkcjonowania kawiarni jest sprzyjanie integracji poprzez różnorodność i redukcja ubóstwa wśród mieszkańców wyspy. Kawiarnia jest otwarta dwa dni w tygodniu i przykłada dużą wagę do idei niemarnowania i dzielenia się, poprzez zachęcanie do przekazywania nieużywanych już rzeczy i nadawanie im „drugiego życia”. Przy kawiarni funkcjonuje ogród i szklarnia.

Wolontariusze kawiarni raz w tygodniu odbierają żywność od Banku Żywności, pozyskują ją także z lokalnych supermarketów. Osoby potrzebujące mogą się zarejestrować do odbioru paczek żywnościowych poprzez system smsowy, a następnie je odebrać w dni w które kawiarnia działa.

Informacje i zdjęcia pochodzą od Banku Żywności w Norwegii.

Dzielimy się żywnością, dzielimy się wiedzą

Osoby otrzymujące ratowaną żywność często mają spory kłopot z jej szybkim wykorzystaniem z uwagi na brak pomysłów w jaki sposób można coś ugotować, usmażyć, upiec czy przetworzyć. Bank Żywności w Elblągu zwrócił się z tym problemem do Zespołu Szkół Gospodarczych funkcjonującym w swoim mieście (link: https://zsgelblag.pl/), który jest placówką o profilu gastronomiczno-turystycznym. Problem niemarnowania żywności i jej racjonalnego wykorzystania, jest jednym z priorytetów nauczania zawodowego w tej szkole. Nauczyciele i nauczycielki podejmują różne działania, które przygotowują uczniów i uczennice do życia w duchu „zero waste”. Kształcą odpowiedzialnych społecznie ludzi, którzy w przyszłej pracy i życiu, kierować się będą troską o środowisko i społeczeństwo.

Wydawanie broszur

Od kilku lat Zespół Szkół Gospodarczych w Elblągu wydaje krótkie broszury, które przekazuje do Banku Żywności w Elblągu. Ich tematy są różne. Dotychczas dotyczyły tego jak dobrze wykorzystywać żywność, jakie potrawy można wykonać z psujących się produktów, w jaki sposób przygotować posiłki obiadowe za 5 zł, a także przygotowania potraw świątecznych. Każda broszura jest świetnym przygotowaniem do zawodu dla przyszłych kucharek i kucharzy, którzy uczą się efektywnie wykorzystywać produkty. Wszystkie broszury są ogólnodostępne w bibliotece szkolnej oraz gablocie na korytarzu szkolnym.

Edukacja podopiecznych Banku Żywności

Przepisy zawarte w broszurach wykorzystywane są na warsztatach kulinarnych przeprowadzanych dla podopiecznych Banku Żywności w Elblągu. Nakład każdej z wydanych broszurek to około 1000 sztuk, a jest on za każdym razem niewystarczającym dla wszystkich chętnych, gdyż przepisy zawarte w broszurach są proste, niedrogie, a potrawy bardzo smaczne, więc cieszą się wśród podopiecznych Banku Żywności dużym powodzeniem.

Współpraca Zespołu Szkół Gospodarczych z Bankiem Żywności w Elblągu, to nie tylko opracowanie receptur potraw i dzielenie się nimi z osobami potrzebującymi, ale także udział uczennic i uczniów w organizowanych cyklicznie zbiórkach żywności w sklepach wielkopowierzchniowych. 

Sprawne ratowanie żywności w małych wsiach

Nasza organizacja, Koinonia Jan Chrzciciel – Oaza Nowy Radzic, od ponad 20 lat działa na terenie Lubelszczyzny. W 2002 roku przenieśliśmy siedzibę ze Świdnika do małej miejscowości Nowy Radzic (ok. 110 mieszkańców). Przez lata dzięki różnym aktywnościom prowadzonym przez nasze Stowarzyszenie na tym terenie poznaliśmy mieszkańców naszej wsi, a także ich rodziny mieszkające w pobliżu.  Współpracę z Bankiem Żywności w Lublinie rozpoczęliśmy w kwietniu 2020 r., od odbioru żywności z jednej z  Biedronek (ok. 20 km od Nowych Radzic). Nasza działalność opiera się na wolontariuszach. To oni przez 6 dni w tygodniu przywożą do naszej siedziby żywność.

Współpraca z lokalną społecznością i wolontariuszami

Bardzo szybko we wsi rozniosła się wieść, że wydajemy żywność potrzebującym. Ich liczba ciągle rosła, więc już we wrześniu 2020 zaczęliśmy odbierać żywność również z drugiej Biedronki w Łęcznej, zaś w grudniu do tej listy doszedł także Kaufland z Lubartowa. 

Obecnie mieszkańcy miejscowości odwiedzają nas regularnie i biorą produkty dla siebie i swoich rodzin.

W Lubartowie z kolei wolontariusze odbierają żywność trzy razy w tygodniu, a następnie rozwożą ją osobom potrzebującym z tej miejscowości oraz zamieszkałym w pobliżu. 

Gospodarowanie nadwyżkami żywności

W celu zagospodarowania nadwyżek żywności współpracujemy z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej, a także z Bractwem Św. Brata Alberta. Dzielimy się z nimi np. pieczywem, którego niekiedy dostajemy ogromne ilości, rozszerzając tym samym naszą działalność na większy obszar gminy Spiczyn, a nawet na miasto Lublin. 

Ponieważ jako Stowarzyszenie prowadzimy mnóstwo różnych aktywności, sami niejednokrotnie korzystamy z otrzymanej żywności, przygotowując posiłki dla naszych członków i członkiń.

Jak wykorzystać żywność w pracy z młodzieżą

Żywność, którą otrzymujemy z sieci sklepowych za pośrednictwem Kieleckiego Banku Żywności wykorzystujemy głownie podczas zajęć z podopiecznymi Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. Marii Grzegorzewskiej w Jędrzejowie. Uczymy dzieci i młodzież jak przygotować proste posiłki, typu zupy i koktajle. Gotowanie z otrzymanej żywności powoduje przełamywanie barier, które dzieci mają względem jedzenia, a także pobudzenie kreatywności. Efektem tego są bardzo ciekawe pomysły na dania. Uczniowie wykorzystują pozyskaną żywność w konkursach kulinarnych i ekologicznych w których chętnie biorą udział. Zdobyte umiejętności i wiedzę przekazują  swoim rodzinom w domach, o czym niejednokrotnie opowiadają nam w szkole. 

Otrzymana żywność umożliwia nam nie tylko prowadzenie zajęć przysposabiających podopiecznych do pracy. Korzystamy z niej też w pracy Ośrodka, gdy zbliżają się obchody świąt lub urodziny naszych uczniów. Przygotowujemy wtedy wspólnie sałatki i pieczemy ciasta. 

Nic się nie marnuje 

Jeśli po zajęciach zostanie jeszcze żywność, podopieczni, którzy wracają codziennie do domu zabierają ją ze sobą.  Wszyscy są zadowoleni, a my jako Stowarzyszenie cieszymy się, że możemy pomóc naszym podopiecznym i ich rodzinom urozmaicić ich dietę i zapewnić by była pełnowartościowa. Wiemy, że część rodzin nie stać na zakup niektórych artykułów np. ryb.   

Stowarzyszenie prowadzone jest charytatywnie przez nauczycieli Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Jesteśmy bardzo wdzięczni za pomoc żywnościową, jaką otrzymujemy ze sklepów. 

Ratowanie żywności i edukacja

Nasza fundacja – Bread of Life zaczęła pomoc żywnościową od przygotowywania ciepłych posiłków i kanapek dla osób w kryzysie bezdomności. Gotowaliśmy zupy, gulasze warzywne i mięsne, makarony z sosami. Gotowe dania pakowaliśmy też na wynos, a w święta osoby w kryzysie bezdomności otrzymywały paczki żywnościowe. Produkty otrzymywaliśmy od Wielkopolskiego Banku Żywności 

Dystrybucja żywności 

Trzy lata temu poszerzyliśmy swoją działalność o dystrybucję żywności. Obecnie, gdy mamy jej nadmiar, dzielimy się nią z zaprzyjaźnionymi organizacjami. Dbamy, aby wszystko zostało dobrze zagospodarowane. Produkty o dużej pojemności rozdzielamy do mniejszych opakowań lub przekazujemy do punktów, w których codziennie przygotowywane są posiłki. Staramy się, aby przekazywane w paczkach produkty były jak najbardziej różnorodne. 

Przekazywanie żywności można połączyć z edukacją na temat jej niemarnowania 

Bardziej delikatne produkty, jak np. bardzo dojrzałe owoce i warzywa, wystawiamy oddzielnie w trakcie wydawania paczek, aby tylko osoby chętne mogły po nie sięgnąć. Mamy wtedy pewność, że nie trafią od razu do śmieci. Dodatkowo podpowiadamy, jak można je wykorzystać. Uświadamiamy, że pomimo niezachęcającego wyglądu jest to żywność nadal zdatna do spożycia. Obserwujemy, że dzięki takim działaniom,  potrzebujący coraz chętniej korzystają z tych produktów i nic się nie marnuje. Stawiamy na edukację – jeśli przekazywany produkt ma krótki termin ważności, a jest go dużo, doradzamy, aby go zamrozić czy przetworzyć. Nadmiar produktów, takich jak: napoje, przekąski, słodycze, sałatki, pieczywo, owoce wykorzystywany jest podczas imprez okolicznościowych organizowanych dla podopiecznych naszej fundacji lub innych organizacji, z którymi współpracujemy.  

W dniu, w którym wydajemy żywność, osobom oczekującym w kolejce podajemy herbatę, kawę, napoje oraz słodycze w celu nawiązania relacji i reintegracji społecznej.  

Sprawny system przekazywania żywności 

Pomimo pandemii nie przestaliśmy pomagać. Jeśli była taka potrzeba, wolontariusze dowozili żywność do domów. Fundacja Bread of Life posiada 9 punktów dystrybucji. Planujemy rozszerzenie działalności o kolejne miejsca, ponieważ potrzeby są ogromne i liczba potrzebujących stale wzrasta. 

Jak angażować w ratowanie żywności

Polskie Stowarzyszenie na Recz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną – PSONI, to jedna z najprężniej działających w subregionie północnym województwa śląskiego organizacji pozarządowych, która od 58 lat wspiera osoby niepełnosprawne, ich rodziny oraz opiekunów. Doświadczenie stowarzyszenia i autentyczne zaangażowanie jego przedstawicieli w niesienie pomocy przekłada się na realizację wielu projektów i zadań, które zapewniają codzienne wsparcie osobom w każdym wieku. Jednym z działań jest prowadzenie przez Koło PSONI w Częstochowie placówki wsparcia dziennego dla młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie – Klubu Środowiskowego „PARASOL”, który działa pięć dni w tygodniu w godzinach popołudniowych.  

Pomoc Żywnościowa 

Dzięki współpracy z Częstochowskim Bankiem Żywności Koło PSONI już trzeci rok otrzymuje ze sklepów żywność z krótkim terminem ważności. Przekazuje ją podopiecznym zwracając szczegółową uwagę na daty ważności otrzymanych produktów. Segreguje je razem z Klubowiczami i jest to element zarówno edukacyjny, jak i integracyjny. Z produktów, które pozostają po przygotowaniu paczek dla podopiecznych, szykuje sałatki, kanapki czy dania do spożycia podczas zajęć Klubu „PARASOL”.  

Lokalne działania na rzecz niemarnowania żywności. 

Klubowicze „PARASOLA” biorą udział w happeningach i przemarszach, na których prezentują własnoręcznie przygotowane transparenty nawołujące do niemarnowania żywności. Podopieczni Klubu przygotowują na tę okazję specjalne stroje. Wzbudza to zainteresowanie wśród lokalnej społeczności, która zaczyna zwracać większą uwagę na problem marnowania jedzenia. 

Pracownicy, podopieczni oraz wolontariusze Koła PSONI włączają się także w zbiórki żywności organizowane przez Częstochowski Bank Żywności. 

Ratowanie żywności i wsparcie osób starszych

Stowarzyszenie Wystarczy Jeden Uśmiech, to nieduża organizacja pozarządowa wspierająca domy dziecka i rodziców wychowujących małe dzieci, a od początku 2021 roku także osoby starsze gotując dla nich posiłki z ratowanej żywności, na terenie Elbląga i okolic.

Wsparcie osób starszych

Jak stwierdza liderka organizacji, Pani Dorota Brzozowska osoby starsze „to najbardziej zapomniana i osamotniona grupa społeczna, a choroby, minimalne renty, ogromne koszty leków to gwarancja ubóstwa i niedożywienia” dlatego zdecydowali się je wspierać. Działania Stowarzyszenia Wystarczy Jeden Uśmiech polegają na przekazywaniu jedzenia osobom starszym, o których trudnej sytuacji życiowej, dowiadują się od życzliwych im osób. Żywność otrzymują z Banku Żywności w Elblągu, ze sklepów i restauracji, a także od osób prywatnych. Na początku pomagali garstce osób, ale już po trzech miesiącach, liczba potrzebujących zwiększyła się do kilkunastu osób. Część z nich otrzymuje produkty żywnościowe, a część – ta niezdolna do samodzielnego gotowania, przygotowane posiłki.

Aktywizacja mieszkańców Elbląga

Stowarzyszenie tworzy zaledwie kilka osób, dlatego w inicjatywę przekazywania żywności i gotowania posiłków dla osób starszych, starają się włączać także mieszkańców Elbląga. Akcja „w weekend gotuję dla seniora” jest nie tylko rodzajem wsparcia żywnościowego ale także i okazją do spotkań z osobami starszymi, dla których samotność bywa też dużym problemem.

Projekt „Pola Aktywności – wsparcie organizacji pomocowych ratujących żywność” realizowany jest z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.

 

PATRONAT MEDIALNY

Zadaj pytanie

Cześć, w czym możemy Ci pomóc?

Super! Ratowanie żywności to niezwykle ważne zadanie, dzięki któremu możemy wpłynąć na ograniczenie skali marnowania w Polsce (aż 4,8 mln ton! 😱), a także przeznaczyć ją na cele społeczne. Co dokładnie Cię interesuje?

Jasne! O kwestiach prawnych poczytasz tutaj: https://ratujemyzywnosc.pl/baza-wiedzy/aspekty-formalne/ Miłej lektury! 

Oczywiście! Inspirujące przykłady działalności innych organizacji znajdziesz tutaj: https://ratujemyzywnosc.pl/inspiracje/ Korzystaj z doświadczeń innych! 

Bardzo dobrze! Ratowanie żywności to pierwszy krok, ale trzeba jeszcze wiedzieć jak zapewnić jej bezpieczeństwo. To świetnie, że o tym myślisz! Tutaj obejrzysz film na ten temat: https://ratujemyzywnosc.pl/film-o-bezpieczenstwie-zywnosci/, a tutaj mam dla Ciebie całe webinarium: https://ratujemyzywnosc.pl/webinarium-nt-bezpieczenstwa-zywnosci-video/ Podgrzewaj popcorn, usiądź wygodnie i miłego oglądania! 

Przepraszam, ale wygląda na to, że nie mogę Ci pomóc – moje cyfrowe możliwości są ograniczone 😔. Na szczęście w Bankach Żywności są ludzie o napędzie białkowym, którzy odpowiedzą na Twoje pytania! Napisz do nich: federacja@bankizywnosci.pl

Pewnie! Porządek w papierach musi być 📑! Bez względu na organizację! Co dokładnie Cię interesuje?

Super! Czy nam się to podoba czy nie do udzielania pomocy nie wystarczy tylko zaangażowanie i wolontariat. Tutaj znajdziesz przewodnik po konkursach na dofinansowanie: https://ratujemyzywnosc.pl/przewodnik-po-konkursach-na-dofinansowanie/ Koniecznie się z nim zapoznaj! 

Ekstra! To bardzo ważny temat o którym możesz obejrzeć ten film: https://ratujemyzywnosc.pl/sprawozdanie-finansowe-w-organizacji-video/ Powodzenia w sprawozdaniach! 

Jasna sprawa! Otrzymanie darowizny żywnościowej to wspaniałe wydarzenie, które należy odpowiednio udokumentować! Poczytasz o tym tutaj: https://ratujemyzywnosc.pl/darowizny-zywnosciowe-jak-je-udokumentowac-i-dlaczego-to-wazne/

Przepraszam, ale wygląda na to, że nie mogę Ci pomóc – moje cyfrowe możliwości są ograniczone 😔. Na szczęście w Bankach Żywności są ludzie, którzy odpowiedzą na Twoje pytania! Napisz do nich: federacja@bankizywnosci.pl

Słusznie! Wolontariusze, ludzie z energią i pomysłami stanowią napęd każdej organizacji pozarządowej. Czy wiesz, że Międzynarodowy Dzień Wolontariusza przypada 5 grudnia 🎉? Na temat wolontariatu przeprowadziliśmy cały webinar, do obejrzenia tutaj: https://ratujemyzywnosc.pl/e-wolontariat-webinarium/ 

Przepraszam, ale wygląda na to, że nie mogę Ci pomóc – moje cyfrowe możliwości są ograniczone 😔. Na szczęście w Bankach Żywności są ludzie, którzy odpowiedzą na Twoje pytania! Napisz do nich: federacja@bankizywnosci.pl

Przepraszam, ale wygląda na to, że nie mogę Ci pomóc – moje cyfrowe możliwości są ograniczone 😔. Na szczęście w Bankach Żywności są ludzie, którzy odpowiedzą na Twoje pytania! Napisz do nich: federacja@bankizywnosci.pl